Behandeling van anemie - Anemie

Anemie

Behandeling van anemie

Bepaal per patiënt wat het behandeldoel wordt. Overwogen moet worden of de anemie bij een patiënt oorzakelijk of symptomatisch behandeld gaat worden. Indien gezocht wordt naar de oorzaak van de anemie is de vraag of de oorzaak behandelbaar is of niet.

IJzergebreksanemie

Indien de achterliggende oorzaak nog niet behandeld is, of niet behandeld zal worden, kan ijzersuppletie plaatsvinden:

  • Eerste keus:  ferrofumaraattabletten 3 dd 200 mg
  • Tweede keus:  ferrogluconaatdrank 69.4 mg/ml (= 8 mg ferro/ml): 3 dd 6 ml

Laat de ijzerpreparaten bij voorkeur op een lege maag innemen. Bij ontstaan van maagklachten: adviseer de inname na de maaltijd of met een lagere frequentie of lagere dosis per (frequentere) inname. Daarna wordt geleidelijk de dosis verhoogd naar de normale dosis en de frequentie teruggebracht tot de normale frequentie van driemaal per dag. Melk, thee en koffie verminderen de resorptie van ijzer, vitamine C bevordert deze. IJzerpreparaten kunnen verkleuringen veroorzaken aan (kunst)gebitten. Geadviseerd wordt om ijzerdrank met een rietje of zonder kunstgebit in te laten nemen.

Controles

Controleer bij orale ijzertoediening het Hb 4 weken na de start van de therapie en vervolgens als verwacht mag worden dat het Hb weer op normaal niveau is; hiervoor kan worden uitgegaan – bij adequate dosering, inname en resorptie- van een gemiddelde stijging van ten minste 0.5 mmol/l per week. Bij uitblijven of te traag herstel van het Hb-gehalte dienen de volgende oorzaken te worden overwogen:

  • Niet-adequate inname van de medicijnen;
    interactie met andere medicijnen (tetracycline, chinolonen, antacida, levodopa).
    Men dient een interval van 2 uur in acht te nemen (bij tetracycline 3 uur )
  • Niet-opgeheven zijn van de achterliggende oorzaak, zoals blijvend bloedverlies of malabsorptie;
  • (Deels) foutieve diagnose: het betreft toch geen of niet alleen een ijzergebreksanemie.

Nadat een normaal Hb-gehalte is bereikt, dient de orale therapie 8 tot 12 weken voortgezet te worden ter aanvulling van de ijzerreserves.

Vitamine-B12-deficiëntie

  • 10 intramusculaire injecties hydroxocobalamine van 1 mg met een interval van ten minste 3 dagen; daarna 1 mg eenmaal per 2 maanden.

Veelal is de oorzaak niet te herstellen zoals bij pernicieuze anemie en dient de therapie levenslang voortgezet te worden.
Mogelijk is orale suppletie met vitamine B12 net zo effectief als parenterale suppletie (7). Echter, de orale medicatie wordt niet vergoed.

Foliumzuurdeficiëntie

  • Foliumzuurtabletten 1 dd 0.5 mg gedurende 6-12 weken nadat het Hb-gehalte is genormaliseerd (mits de oorzaak van de deficiëntie is weggenomen, anders continueren).

Bloedtransfusie

Overweeg bij matig-ernstige (Hb 5-6 mmol/l) of bij een ernstige (Hb < 5 mmol/l)
anemie bloedtransfusie. De specialist ouderengeneeskunde en internist dienen de leeftijd, comorbiditeit, aanwezigheid van klachten en de (vermoedelijke) oorzaak van de anemie mee te wegen bij het nemen van een besluit hierover. In de meeste gevallen zal de patiënt naar het ziekenhuis moeten voor een bloedtransfusie. In sommige verpleeghuizen bestaat de mogelijkheid om het zelf een bloedtransfusie te geven.

Erytropoietinebehandeling

Of patiënten in aanmerking komen voor erytropoietinebehandeling wordt bepaald door de nefroloog.